شنبه , ۲ آذر ۱۳۹۸
خانه « دسته‌بندی نشده « تکنیک خلاقیت ایفای نقش (role playing)
چگونه ایده پیدا کنیم

تکنیک خلاقیت ایفای نقش (role playing)

 

تکنیک پرورش خلاقیت ایفای نقش role playing

اجازه بدهید که در این مقاله به یک تکنیک گروهی خلاقیت بپردازیم. این تکنیک ایفای نقش (role playing) نام دارد که بر اساس یکی از اصول مذهب ذن (zen) بودائی بناشده است. اصلی که می‌گوید: “من” انسان هر چه بیشتر تلاش کند درجایی نباشد، بیشتر در تلاش خود حضور خواهد داشت. به‌عبارت‌دیگر در زبان فارسی یک‌ ضرب‌المثل معروف داریم و می‌گوید که دربند آنی که در پی آنی.

در تکنیک ایفای نقش role playing افراد مانند بازیگران تئاتر نقشی را بازی می‌کنند. بازی کردن در نقش‌های مختلف موجب می‌شود که فرد (بازیگر نقش) بتواند مسئله را از جوانب مختلف ببیند که این کمک خواهد کرد تا قالب‌های ذهنی اشتباه بازیگر (استفاده‌کننده از تکنیک) شکسته شود. بازیگر (استفاده‌کننده از تکنیک) در زمان ایفای نقش خود باید اجازه دهد تا تصورات، خیالات و اطلاعات قبلی‌اش فراتر از «من» طبیعی و محدودش حرکت کند. همان‌طور که اشاره شد اجرای نقش‌های متنوع، متضاد و مختلف موجب می‌شود که پیش‌فرض‌ها و الگوهای و غالب‌های ذهنی پنهان و غلط فرد، به چالش کشیده و کم‌رنگ‌تر و در نهایتاً شکسته شود.

 

شش کلاه تفکر

یکی از بهترین تمرین‌های برای شکستن قالب‌های ذهنی تکنیک شش کلاه تفکر است که برای اولین بار توسط ادوارد دوبونو ابداع و معرفی شد. در تکنیک شش کلاه تفکر افراد شش نوع نقش را با استفاده از شش کلاه‌سیاه، سفید، قرمز، آبی، سفید و زرد بازی می‌کنند. تمرین‌های بسیار زیاد وجود دارد اما در این قسمت از مقاله به یکی از آن‌ها که به‌منظور بالا بردن ظرفیت تحمل اشتباه مدیران طراحی‌شده است، می‌پردازیم.

 

مطالب مرتبط :  شش کلاه تفکر

الگو گیری از بازی کودکان

همه در دوران کودکی بازهایی را انجام می‌دادیم. این تمرین از بازی دوران کودکی الگو گرفته است. بازی که در آن‌که جوینده برای یافتن شی و یا وسیله‌ی مخفی‌شده، از شدت و ضعف صدای ضربات شخص راهنما استفاده می‌کند. (به این صورت که هر وقت جوینده به شی‌ء موردنظر و مخفی‌شده نزدیک شود صدای ضربات قوی‌تر و هر وقت از آن دور شود صدای ضربات ضعیف‌تر می‌شود)

 

نحوه‌ی استفاده از تکنیک ایفای نقش role playing

فرض کنیم در یک شرکت مدیران و کارکنان آن قصد دارند از تکنیک ایفای نقش role playing استفاده کنند. در این تمرین مدیران در سالن یا اتاقی دورهم جمع شده و نوبتی و یا اتفاقی به یکی از آن‌ها گفته می‌شود به وضعیت قرارگیری اشیاء و وسایل محیط خوب توجه کند و وضعیت قرارگیری آن‌ها را به خاطر بسپارد. سپس آن فرد به سالن بیرون فرستاده می‌شود و وضعیت قرارگیری چیزی (مثلاً ساعت) را در سالن تغییر می‌دهند.

 

جلسات خلاقیت

پس از تغییر موقعیت یک شی آن مدیر وارد سالن می‌شود و بایستی با راهنمایی سایر مدیران به موضوع پی ببرد و شی‌ء تغییریافته را پیدا کند. در این بازی راهنمایی دسته‌جمعی مدیران به این صورت است که هر وقت شخص جوینده به موضوع نزدیک می‌شود باید همه با صدای بلند (بله بله بله…) بگویند و هر وقت از موضوع دور می‌شود به‌آرامی (بله بله بله…) بگویند.

 

مطالب مرتبط :  تست خلاقیت

 

برای استفاده از تکنیک ایفای نقش role playingبه ترتیب زیر عمل کنید.

  1. چند نفر در سال و یا اتاقی دورهم جمع شوید.
  2. یک نفر را به بیرون از سالن و یا اتاق بفرستید
  3. موقعیت یک شی را تغییر دهید
  4. از فرد بخواهید به داخل سالن بیاید
  5. فرد باید به دنبال یافتن تغییر ایجاد شده باشد.
  6. اگر به سمت شی تغییریافته حرکت کرد همه با صدای بلند (بله بله بله…) بگویند و هر وقت از شی دور شد به‌آرامی (بله بله بله…) بگوید.
  7. بدون کلام و فقط با بله بله بله گفتن به او کمک کنید.
  8. بعد از یافتن تغییر از فرد بخواهید که به‌صورت دقیق اثر راهنمایی‌ها را توضیح دهد.

 

نتیجه این تمرین …

در این تمرین مدیران نباید صحبت کنند و باید اشتباهات جوینده را بدون هرگونه توضیحی کلامی تحمل کرده و فقط با گفتن بله او را هدایت و راهنمایی کنند. درست همانند عکس‌العملی که باید در محیط‌های واقعی انجام دهد. درواقع در این بازی، هویت «من» نقش، کاملاً با هویت «من» واقعی مدیران متفاوت است. از طرفی دیگر شخص جوینده که خود یک مدیر است به‌خوبی حس می‌کند که تحمل اشتباهات کارکنان و مدیران زیردست و دیگران تا چه اندازه می‌تواند باعث دلگرمی، پشتکار و افزایش اعتمادبه‌نفس آن‌ها شود.

 

 

درباره‌ی سعید کیانفر

سلام من سعید کیانفر هستم و در این وبسایت مطالب و یافته های خودم درباره خلاقیت با شما به اشتراک بگذارم.

همچنین ببینید

محر کهای مغزی خلاقیت

۹ محرک‌ مغزی برای تقویت خلاقیت

۱۰ مورد از محرک‌های مغزی برای تقویت خلاقیت  آیا احساس می‌کنید که نیاز به تقویت …

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *