پنج شنبه , ۲۸ شهریور ۱۳۹۸
خانه « دسته‌بندی نشده « چرا افراد خلاق رفتار و عادات عجیب غریب و نامتعارفی دارند؟

چرا افراد خلاق رفتار و عادات عجیب غریب و نامتعارفی دارند؟

 

چرا افراد خلاق رفتار و عادات عجیب و غریب نامتعارفی دارند؟

 

شاید شما هم شنیده‌اید که می‌گویند افراد خلاق عجیب‌وغریب‌اند مثلاً:

  • فلانی که نقاش فوق‌العاده و خلاقی است آدم عجیبی است.
  • فلانی خیر سرش نویسنده بود اما آدم بی‌نزاکتی بود!
  • فلان دوستم که خلاق بود کلاً با همه فرق داشت.
  • فلان همکارم که خلاق بود اصلاً شبیه ما فکر نمی‌کرد
  • فلانی که مخترع است اصلاً شبیه آدم‌های عادی نیست و عجیب‌وغریب است
  • فلانی که خیلی خلاق است این عادت عجیب‌وغریب را داشته است.
  • و …

با من همراه باشید و بدانید که این مقاله یکی از عجیب‌ترین و جالب‌ترین مقالاتی است که شاید در عمرتان خواهید خواند. این موضوع عجیب و جالب سبب جلب‌توجه محققان هم شده است و نویسنده‌ای به نام شلی کارسون، کتابی بانام «مغز خلاق شما: هفت گام برای توسعه تخیل، ابتکار و خلاقیت در زندگی‌تان» به بررسی شواهدی دراین‌باره پرداخته است.

 

عادات نامتعارف بودن افراد خلاق

مطالب مرتبط :  ایده‌های خلاقانه‌ی لئوناردو داوینچی (ابداعات و اخترعات جالب داوینچی)

 

عادات عجیب از بزرگان خلاقیت

  • خب نام انیشتین طبق روال همیشه در صدر این موضوعات قرار دارد. اینشتین برای پیپ‌اش عادت جالبی داشت و از سیگارت استفاده می‌کرد.
  • رابرت شومان آهنگ‌ساز مشهور، می‌گفت که آثاری که می‌سازد بتهوون و سایر هنرمندان مرده از قبرهایشان به او دیکته می‌کنند و او آن‌ها را می‌سازد.
  • چارلز دیکنز هم عادت کمی ترسناک و عجیبی داشت و در بسیاری اوقات در هنگام پیاده‌روی در خیابان با چترش با شیاطین خیالی در حال جنگ و مبارزه بود.
  • هوارد هیوز هم عادت عجیبی داشت و در تمام طول روز روی یک صندلی در یک سوییت خالی در هتلی به سر می‌برد.
  • و…

 

آیا بین خلاقیت و نامتعارف بودن ربطی وجود دارد؟

تحقیقات ثابت کرده‌اند که بین خلاق بودن و شخصیت شیزوتایپال (شکل ملایم‌‌تری از اختلال شخصیت شیزوتایپال) رابطه‌ای وجود دارد. شاید بپرسید که شخصیت شیزوتایپال چیست؟

اختلال شخصیت شیزوتایپال به اشکال متفاوتی می‌تواند دیده شود. این افراد ممکن است تفکر جادو و جنبلی داشته باشند. به زبان ساده یعنی این افراد ممکن است تفکراتی پر از اوهام یا باور به ماوراءالطبیعه، متافیزیک و چیزهای عجیب و غریب داشته باشند. مثلاً رابرت شومان را در نظر بگیرید که تصور می‌کرد بتهوون از قبرش با او ارتباط برقرار می‌کند و چیزی به او دیکته می‌کند. همچنین این افراد ممکن است تجربه‌های ادراکی غیرمعمول داشته باشند مثل چارلز دیکنز که اعتقاد داشت شخصیت‌های داستان‌هایش او را دنبال می‌کنند.

 

مطالب مرتبط :  عادات عجیب افراد خلاق

 

چرا برخی از افراد خلاق از حضور در جمع‌ها دوری می‌کنند؟

این دسته از افراد ممکن است از حضور در جمع دوری کنند و کارهای انفرادی را دوست داشته باشند مثل نوابغی همچون امیلی دیکینسون، تسلا و نیوتون که تنها کار کردن را بر فعالیت گروهی ترجیح می‌دادند. در برخی از موارد ممکن است آن‌ها پارنویا یا سوءظن شدید نیز داشته باشند. پارنویا یعنی اینکه شخص فکر می‌کند زمین و زمان در حال توطئه و چیدن نقشه برای آسیب زدن به او هستند. مثلاً هوارد هیوز که اصلاً به دیگران اعتماد نمی‌کرد.

 

افراد خلاق چگونه تفکری دارند؟

یک نکته مهمی که باید بدانید این است که هر شخصی که شخصیت شیروتایپال دارد، حتماً اختلال شخصیت ندارد و این رابطه حتمی و قطعی نیست. بسیاری از افرادی که شخصیت شیروتایپال دارند انسان‌های روشنفکری هستند و اتفاقاً عملکرد بالایی از خود نشان می‌دهند.

تعدادی تحقیق و مطالعه دراین‌باره انجام‌شده است. افراد خلاق زمانی که به پرسشنامه‌های مربوط به شخصیت شیزوتایپال جواب می‌دهند، امتیازات بالاتری کسب می‌کنند. بر اساس تحقیقی که کارسون و یکی از همکارانش در دانشگاه هاروارد انجام دادند، نشان دادند که دانشجویانی که کارهای خلاقانه‌تری انجام داده بودند، به‌احتمال بالاتری تفکرات جادویی مثل رؤیای سفر به آینده، اعتقاد به ارتباط تله‌پاتی، خاطرات زندگی‌های قبلی و تجارب ادراکی عجیب دارند. این گروه از دانشجویان همچنین بیشتر گرفتار تجارب ادراکی مثل شنیدن زمزمه‌ و پچ‌پچ می‌شدند.

 

بازداری شناختی چیست؟

تمام چیزهایی که تا اینجا گفتیم به این معنی نیست که اگر کسی شخصیت شیزوتایپال داشته باشد، خلاق‌تر است. قضیه به این سادگی نیست. باید برای شناخت دقیق علت نامتعارف بودن افراد خلاق مکانیسم شناختی خاصی به نام بازداری‌زدایی شناختی را بررسی کنیم.

زمانی که شخصی دچار بازداری‌زدایی شناختی می‌شود نمی‌تواند از اطلاعات غیر مرتبط یا  فرعی که به ذهنش وارد می‌شوند، صرف‌نظر کند. به این موضوع توجه کنید که ما هرلحظه با انبوهی از اطلاعات (مرتبط یا غیر مرتبط) بمباران می‌شویم پس غیرممکن است که بتوانیم به همه آن‌ها توجه کنیم. اینجا است که نقش فیلترهای ذهنی نمایان می‌شود و مانع از رسیدن اطلاعات غیر مرتبط به سطح هوشیار ذهنمان می‌شود.

 

مطالب مرتبط :  شش کلاه تفکر

 

فیلتر بازداری نهفته ذهن چگونه عمل می‌کنند؟

یکی از این فیلترها بازداری نهفته یا latent inhibition است. فیلتر بازداری نهفته به زبانی ساده ظرفیت متغیر مغز برای غربال محرک‌هایی است که قبلاً طبق تجارب شخص آن‌ها را بی‌ربط ارزیابی کرده است. مثلاً دقت کرده‌اید زمانی که به محیط جدید و ناآشنایی می‌روید چقدر به اطرافتان توجه می‌کنید اما زمانی که به اتاق خودتان می‌روید دیگر خیلی به جزئیات توجه نمی‌کنید.

این مقدار فیلترینگ اطلاعات در اشخاص مختلف، متفاوت است. هرچقدر میزان فیلتر کردن اطلاعات در ذهن کمتر باشد، میزان استعداد به شیزوفرنی (روان‌پریشی) یا اختلالات دیگر افزایش میابد؛ زیرا با کاهش فیلترینگ (بازداری نهفته)، مقدار محرک‌های فیلتر نشده‌ای که به خودآگاه شخص می‌رسد افزایش می‌یابد و همین افزایش اطلاعات منجر به تفکرات و هذیان‌ در شخص می‌شود.

 

چرا افراد خلاق حواس‌پرت‌اند؟

بازداری‌زدایی شناختی همچنین این نکته را روشن می‌کند که چرا افراد بسیار خلاق نمی‌توانند بر کارهای روزانه خود تمرکز کنند؛ اما چرا؟

 همان‌طور که گفتیم اطلاعات ورودی به ذهن افراد خلاق زیاد است و چون افراد خلاق هم غالباً به این اطلاعات توجه می‌کنند پس دیگر زمان زیادی برای توجه به چیزهای دیگر ندارند. یعنی مداوم به اطلاعات انباشته و ورودی توجه می‌کنند. همین مورد باعث می‌شود که می‌بینیم افراد خلاق شاید خیلی به لباس و یا حتی نیازهای شخصی مثل بهداشت خود اهمیت نمی‌دهند.

 

مطالب مرتبط :  اثر مدیچی

 

لباس انیشتین

شاید این داستان را شنیده‌اید که کسی به انیشتین می‌گوید که تو انیشتین دانشمند معروفی هستی و بهتر است لباس‌های مناسب‌تری بپوشی. انیشتین در جواب می‌گوید برای کسانی که مرا می‌شناسند خیلی لباس‌هایم برایشان مهم نیست زیرا می‌دانند من انیشتین هستم و برای کسانی که مرا نمی‌شناسند اهمیتی ندارد.

 

آیا هر شخص غیر متعارفی خلاق است؟

البته این به این معنی نیست که هر شخصی که کمی عجیب‌وغریب و غیرمتعارف بود، خلاق است. تحقیقات نشان می‌دهند که افراد خلاق باید هم ضریب هوشی و هم‌ظرفیت حافظه‌ای بالایی داشته باشند. یعنی ترکیب بازداری نهفته پایین (فیلتر کمتر) با ضریب هوشی بالا (قدرت آنالیز بالا) منجر به خلاقیت می‌شود.

 

نوار مغزی افراد خلاق

در بررسی که با نوار مغزی EEG بر روی مغز افراد خلاق انجام شد یافته‌های جالبی پیدا شد. این یافته‌ها نشان داد که افراد خلاق حین انجام کار، امواج آلفای کمتری از ذهنشان متصاعد می‌شود که این به معنی کاهش فعالیت قشری هوشیارانه مغز و توجه غیرمتمرکز ارزیابی است. این مورد می‌تواند نشان‌دهنده تمرکز بیشتر افراد خلاق بر دنیای درونی‌شان هم باشد.

 

مطالب مرتبط :  6 توصیه از پیکاسو درباره خلاقیت

تئوری آسیب‌پذیری اشتراکی

کارسون به‌تازگی تئوری‌ آسیب‌پذیری اشتراکی را ارائه کرده است که به ارتباط خلاقیت با غیرمتعارف بودن، می‌پردازد. برخی از آسیب‌پذیری‌های زیستی که اشخاص را مستعد اختلالاتی همچون شیزوفرنی می‌کنند در افراد با خلاقیت بالا هم وجود دارند؛ اما افراد خلاق به خاطر داشتن ضریب هوشی و ظرفیت حافظه بالا به بیماری دچار نمی‌شوند.

 

 

درباره‌ی سعید کیانفر

سلام من سعید کیانفر هستم و در این وبسایت مطالب و یافته های خودم درباره خلاقیت با شما به اشتراک بگذارم.

همچنین ببینید

محر کهای مغزی خلاقیت

۹ محرک‌ مغزی برای تقویت خلاقیت

۱۰ مورد از محرک‌های مغزی برای تقویت خلاقیت  آیا احساس می‌کنید که نیاز به تقویت …

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *